Spotkania z historią – Spotkanie XII

SPOTKANIE XII

(część pierwsza)

TYMBARK – STACJA KOLEJOWA

 Tymbark – Stacja Kolejowa na starej pocztówce

Wreszcie jest, ten tak długo oczekiwany,wyśniony,wymarzony dzień. Basia od samego rana co rusz prosi – Mamo chodźmy,no chodźmy,może pociąg przyjedzie wcześniej. – Drogie dziecko wiesz że kolej jest bardzo punktualna – Tatuś jeszcze czeka na przesiadkę w Chabówce. – Parę dni wcześniej przyszła depesza. Tata Basi po kilku latach spędzonych w „Ameryce” właśnie dzisiaj przyjeżdża do domu. – Z rynku w Tymbarku do stacji kolejowej nie jest daleko.Dziewczynka biegnie przodem. Na drewnianym moście słychać odgłos jej szybkich kroków.Jeszcze tylko zakręt i droga prowadzi prosto do dworca .. ”  … Tak. Dokładnie do dworca. Bo trzeba przypomnieć że pierwszy pierwotny budynek dworca na stacji kolejowej w Tymbarku był bardzo okazały. Powstał w latach 1882 – 1883 i był częścią infrastruktury uruchomionej w roku 1884  c.k.Galicyjskiej Kolei Transwersalnej a dokładniej jej części – linii 104 Chabówka – Nowy Sącz. Aby opowiedzieć historię najpiękniejszej linii kolejowej w Małopolsce należy cofnąć się do drugiej połowy XIX wieku. Wówczas przez teren Galicji należącej do Austro-Węgier przebiegała tylko jedna linia kolejowa Wiedeń – Kraków – Lwów. Niestety miała ona strategicznie fatalne położenie. Podczas wojny z Prusami w roku 1866 wystarczyło, że zostaje zniszczony jeden most, a powoduje to całkowite odcięcie dostaw do Galicji od zasadniczej części Austro-Węgier. Po tych wydarzeniach zaistniała potrzeba zaprojektowania nowych kolejowych połączeń. Powstaje koncepcja budowy Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Przyczyną podjęcia takich działań są nie tylko względy militarne ale także chęć unowocześnienia i zagospodarowania bądź co bądź „zacofanej Galicji” (w Tymbarku słuszność tej koncepcji przez szybkie połączenie ze „światem” jest odczuwalnie widoczna od lat 30-tych XX wieku). W 1882 roku zostaje wydane pozwolenie na budowę linii kolejowej z Czadcy ( ob. Słowacja ) do Husiatynia ( ob. Ukraina ). W dwa lata zostaje wybudowane 577 km nowych linii kolejowych co przy ówczesnych możliwościach technicznych oraz potrzebie wybudowania wielu mostów, wiaduktów, nasypów, stacji i  pozostałej niezbędnej infrastruktury kolejowej było niezwykłym przedsięwzięciem nie tylko jak na tamte czasy. 16 grudnia 1884 linia zostaje otwarta. W początkowym okresie na trasie Chabówka – Nowy Sącz kursowały dwie pary pociągów dziennie ( składy były łączone – wagony pasażerskie wraz z towarowymi ). Czas pokonania 77 km tego odcinka wynosił około 4 godzin. Uruchomienie połączenia kolejowego było od momentu powstania dosłownie  „otwarciem okna na świat”  dla naszej miejscowości i okolic. Historia pokazała jaki był to skok cywilizacyjny mający wpływ na gospodarczy i komunikacyjny postęp.

Tymbark – Dworzec Kolejowy 1884 – 1945

Prezentowana powyżej pocztówka ” Tymbark – Dworzec Kolejowy ” to ogromna rzadkość w tak dobrym stanie zachowania. Nakład Kółka Rolniczego Jasna – Podłopień – wydana ok. roku 1920. Niezwykła bezcenna wartość ikonograficzna tej dawnej historycznej karty pocztowej – obraz nieistniejącego budynku dworca kolejowego w Tymbarku wysadzonego przez wycofującego się przed frontem okupanta w styczniu 1945 roku. Do naszych czasów zachował się budynek dworcowego zaplecza w którym znajdowały się stacyjne sanitariaty i pomieszczenia gospodarcze. Według położenia tego niewielkiego budynku możemy dzisiaj dokładnie określić pierwotne usytuowanie dworca kolejowego w Tymbarku. Widok dawnego dworca w Tymbarku od strony torów, peronu przedstawia widoczne obok pocztówki zdjęcie. Jest to fotografia autorstwa Klementyny Zubrzyckiej – Bączkowskiej z ok. 1915 roku. Oryginał tej fotografii znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie. Przedstawiony poniżej materiał zdjęciowy pokrótce przybliża niezwykłą osobę Klementyny Zubrzyckiej oraz wydawnictwo MHF w Krakowie – „Światło – czułe świadectwo. Skarb z Limanowej”.

Klementyna Zubrzycka – Bączkowska 1887 – 1968

Wraz z powstaniem połączeń kolejowych od przełomu XIX i XX wieku następuje powszechna dostępność i jak na tamte czasy możliwość szybkiego podróżowania, a co za tym idzie rozwój turystyki. Do podróży i poznania niejednokrotnie dziewiczych miejsc niezbędne były i są przewodniki. Najwybitniejszym autorem dawnych ówczesnych, a co najważniejsze polskich przewodników był Mieczysław Orłowicz. Wydawnictwa jego autorstwa to klasyka z pionierskich historycznych opracowań przewodnickich. ” Ilustrowany Przewodnik po Galicyi ” ( pisownia org. ) został ukończony i był gotowy do druku w roku 1914 jednak wskutek wybuchu wojny i dziejowych zawirowań ukazał się dopiero w roku 1919. W roku 1926 został wydany „Ilustrowany Przewodnik Kolejowy ” także autorstwa M. Orłowicza, który w swojej treści omawia  min. naszą linię kolejową Chabówka – Nowy Sącz. Poniżej możemy zobaczyć oryginalny kompletny egzemplarz tego wydawnictwa wraz z mapą  kolejowych połączeń.

M. Orłowicz – Przewodnik po Galicyi

M. Orłowicz – Przewodnik Kolejowy 1926

Prezentowana w dzisiejszym spotkaniu pocztówka „Tymbark – Dworzec Kolejowy” zajmuje w zbiorach pocztówek historycznych mojej kolekcji wyjątkowe miejsce. Od momentu pozyskania zachwyca wartością jaką całościowo posiada ten egzemplarz. Dla wyjaśnienia w kolekcjonerstwie wycena materialna danego waloru jest i być powinna sprawą raczej nie najważniejszą. Wyjątkowa jest bezcenna wspomniana już wartość ikonograficzna tej dawnej karty ale także treść korespondencji na odwrocie. Datowanie wg pocztowego kasownika to rok 1922 a adresatem jest ——– c.d.n. ——-  Koniec części pierwszej

OBJAŚNIENIA: 1) W poprzednich spotkaniach były już prezentowane przypomniane również w dzisiejszym dawne pocztówki z motywem stacji kolejowej w Tymbarku, ciekawostką są te pocztówki obrazkowe, na których widać praktycznie ujęcia z tych samych miejsc ale wydane w odstępie mniej więcej dziesięciu lat ( ok. 1925 – 1935 ).

2) ” Tymbark – Dworzec Kolejowy” – pocztówka z bardzo poprawnie podaną nazwą głównego motywu, który przedstawia, co niejednokrotnie było dawniej często mylone ze stacją kolejową. To jest właśnie budynek dworca, który owszem znajdował się na stacji kolejowej, ale był tylko jednym z elementów jej zabudowy. Wg. terminologii kolejowej stacja (nie mylić z przystankiem) to min. właśnie dworzec, perony, torowiska itd. cała pozostała infrastruktura. Proszę zwrócić uwagę na widoczny na tej pocztówce konny zaprzęg i  przypomnieć sobie nasze pierwsze spotkanie. Konny zaprzęg obok budynku magistratu na rynku w Tymbarku. Czyż to przypadkiem nie ten sam wozak pocztowy ?

3) Przedstawiona dzisiaj fotografia dawnego budynku dworca kolejowego w Tymbarku to wtórnik z przedwojennego oryginału. Dokładnej daty wykonania ze względu na brak opisu ustalić się nie da – MHF podaje ok.roku 1915 – możemy jednak pokusić się o ustalenie pory roku i dnia. Resztki liści na drzewach to z pewnością jesień. Promienie rzucające cień drzew na ścianę dworcowego budynku to zachód chylącego się ku wieczorowi słońca.

4) Mieczysław Orłowicz ( 1881 – 1959 ) pionier i propagator szeroko pojętej turystyki, autor około stu turystycznych przewodników. Prezentowany oryginalny kompletny egzemplarz „Przewodnika Kolejowego” jego autorstwa z roku 1926 wraz z załączoną do wydawnictwa mapą  w zachowanej kartonowej autentycznej  oprawie to rzadkość – używane w podróżach przewodniki były na ogół wtórnie oprawiane w twarde, co prawda praktyczne ale już nieoryginalne okładki.

 MATERIAŁY: 1) Pocztówki do roku 1939 – zbiór pocztówek historycznych – „Kolekcja Prywatna Tymbark „

2) „Dworzec Kolejowy Tymbark ” fotografia kolekcjonerska – archiwum, zbiory – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „

3) ” Światło – czułe świadectwo.Skarb z Limanowej ” – publikacja Muzeum Historii Fotografii w Krakowie będąca elementem projektu pod nazwą ” Klucz do magazynu” poświęconego zbiorom własnym fotografii MHF – Kraków 2013 – księgozbiór – „Kolekcja Prywatna Tymbark „

4) „Ilustrowany Przewodnik po Galicyi ” M. Orłowicz – reprint – Krosno 2005 – księgozbiór – „Kolekcja Prywatna Tymbark „

5) „Ilustrowany Przewodnik Kolejowy – Polska – część południowo-zachodnia” M. Orłowicz – Warszawa 1926 – księgozbiór – „Kolekcja Prywatna Tymbark”.

50) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

 SPOTKANIE XII – część pierwsza

 Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in „Kolekcja Prywatna Tymbark” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania !

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

SPOTKANIE XI 

 KALENDARZE 

(część druga)

Kalendarzyki kieszonkowe – niewielkich rozmiarów, niepozorne – te dawne historyczne wydawnictwa są niezmiernie wartościowe. W dzisiejszym spotkaniu przedstawię tylko kilka  ze zbioru. Oryginały z czasów historycznych wydarzeń, wręcz dokumenty tamtych lat – bezcenne polskie patriotyki.

Legionista Polski 1915

Kalendarzyk „Legionista Polski ” na rok 1915 to jedno z pierwszych wydawnictw dotyczących legionowych bojów 1914 roku. W kalendarium, począwszy od sierpnia do grudnia, odnotowane są już historyczne wydarzenia dotyczące Legionów Polskich.

Kalendarzyk Obrońców Lwowa 1919

Kalendarzyk Obrońców Lwowa ” na rok 1919 – w treści opis wydarzeń listopada 1918 ,  Lwowskie Orlęta – niewymiernej wartości historyczny skarb z naszej kresowej stolicy.

Kalendarzyk 1917

„Kalendarzyk ilustrowany na rok 1917 ” – kolekcjonerski rarytas. Założona w XIX wieku przez Jakuba Pugeta introligatornia ( funkcjonująca do roku 1939 pod różnymi nazwami wielopokoleniowa firma rodzinna ) w latach 1912 – 1925 drukowała upamiętniające historyczne wydarzenia z dziejów Polski luksusowe kieszonkowe kalendarzyki. O renomie tej firmy świadczy powierzenie jej oprawy Konstytucji marcowej z roku 1921. Jak piękne były to wydawnictwa pokazuje nam materiał zdjęciowy. Widoczny na okładce zrywający kajdany orzeł to introligatorski wycisk. Poniżej proszę zobaczyć oprawę dzieła Syrokomli z roku 1880 autorstwa Pugeta. Ten bibliofilski biały kruk jakże zachwyca swoim wysokim edytorskim i artystycznym poziomem. Na oprawie dokładnie widoczny suchy tłok introligatora.

Puget – introligator

W zbiorze dawnych okolicznościowych kalendarzyków z lat 20-tych XX wieku znajdziemy równie interesujące pozycje. ” Kalendarzyk krakowski 1920 ” to urocza miniaturka z epoki. Proszę spojrzeć na wymiary w odniesieniu do zwykłej zapałki. W kalendarzyku na rok 1924 znaczki z okresu poprzedzającego tzw. reformę Grabskiego i ustanowienia złotego naszą walutą.

Historyczne kalendarzyki kieszonkowe

Uzupełnieniem naszego spotkania niech będzie oryginalna karta pocztowa z roku 1917 ” Pieśń Strzelców”. Na przedstawianym powyżej kalendarzyku na rok 1917 orzeł zrywa zaborcze kajdany. Proszę spojrzeć na pocztówkę – ten sam orzeł prowadzi do boju polskiego żołnierza. Na odwrocie korespondencja braci Michałowskich. Adresatem jest ułan Pierwszego Pułku Ułanów Wojska Polskiego. Najważniejszym słowem na tej karcie jest Matka. Matka Ojczyzna.

56) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

57) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

60) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

59) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

Pieśń Strzelców

 Objaśnienia:

1) Kalendarzyki firmy Puget są wielką rzadkością na rynku antykwarycznym. W dzisiejszym spotkaniu pokazany jest ten na rok 1917 – ma dokładnie sto lat, pięknie zachowany egzemplarz. Widoczny na zdjęciach kalendarzyk na rok 1918  tzw. ” kościuszkowski ” będzie bardziej szczegółowo pokazany w naszych przyszłych spotkaniach.

2) ” Urodzony Jan Dęboróg ”   – szlachecka gawęda Syrokomli ( Ludwika Kondratowicza  ) z rycinami Andriollego to pierwsze ilustrowane wydanie tego dzieła z 1880 roku – w oprawie Pugeta wyjątkowy unikat

3) Wszystkie przedstawiane w tym spotkaniu walory to oryginalne kolekcjonerskie i patriotyczne pamiątki o bezcennej wartości historycznej.

Materiały:

1) Zbiór historycznych, patriotycznych i okolicznościowych kalendarzyków 1914 – 1939 – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „,

2) ” Urodzony Jan Dęboróg „- zbiory bibliofilskie – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

3) Karta pocztowa ” Pieśń Strzelców ” 1917 – zbiór pocztówek historycznych 1900 – 1939 – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

61) KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

  SPOTKANIE XI  (część druga)

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczych i edukacyjnych – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

  Szanowni Czytelnicy Tymbark.in ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania !

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

SPOTKANIE XI

„KALENDARZE”

 ( Część pierwsza )

Minął kolejny rok. Na ścianie jest już nowy kalendarz na 2017 rok, a w nim to co w kalendarzu najistotniejsze – dni, tygodnie, miesiące – te co przed nami. Tradycyjnie od Ochotniczej Straży Pożarnej w Tymbarku. Roznoszony przez dzielnych Druhów po naszych domach z dobrym słowem i życzeniami pomyślności. I oby mijał nam w zdrowiu, zgodzie i spokoju.
Tematem naszych spotkań jest historia. Cofnijmy się zatem w czasie, spójrzmy na dni, lata, na to co przeminęło właśnie przez pryzmat kalendarzy. Zapraszam do zbioru, kolekcji historycznych kalendarzy sprzed wieku a nawet więcej lat. Do czasów zaborów, niewoli i zwątpienia. Do czasów walki, bólu, krwi i śmierci. Do czasów nadziei, wiary i zwycięstwa.
 Kalendarz 1914
Kalendarz na rok 1914 tygodnika ” Świat ” nosi znamienny, proroczy,  tytuł – ” Nasz Rok 1914 „. Dokładnie tak. To był rok kiedy wszystko się rozpoczęło, rok powstania Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego, rok początku drogi do niepodległości naszej Ojczyzny. Okładka jest trochę podniszczona, ale widać jeszcze charakterystyczne secesyjne zdobienia. Na tylnej stronie oprawy reklama, znak graficzny zakładu fotograficznego Mariana Fuksa. I zdanie ” …. zdjęcia poza obrębem zakładu „. Jak rzetelna była ta oferta można było przekonać się już w sierpniu roku 1914 – marsz kadrówki, wkroczenie do Kielc – pozostałe z tych czasów pocztówki i fotografie wykonał między innymi właśnie Marian Fuks.
6-kolekcja-prywatna-tymbark
 Kalendarze Legionów Polskich
Prezentowane poniżej książkowe kalendarze na rok 1915 – 1916 – 1917 drukowane były w latach 1914 – 1916 . Oryginały z okresu tworzenia się legionowych oddziałów i ich późniejszych bojów. Na  kartach kalendaria, kroniki toczonych walk, wspomnienia poległych, dokumentalne i literackie opisy, fotografie, wzruszająca tworzona przez naocznych świadków i uczestników w większości tragicznych wydarzeń poezja. Proszę przeglądając dołączony materiał dokładnie wczytać się w treść. Na stronach pierwszego „legionowego” kalendarza na rok 1915 w „Kronice wojennej Legionów” opisującej działania z końca listopada 1914 roku znajdziemy krótkie, ale jakże piękne zdanie. „Tymbark był wolny”.

Kalendarz 1915

28-kolekcja-prywatna-tymbark Kalendarze Legionów Polskich

 Kalendarz 1916

44-kolekcja-prywatna-tymbark
 Kalendarze Legionów Polskich

Kalendarz 1917

Z dwudziestolecia międzywojennego zachowały się równie wartościowe książkowe kalendarze. Choć w większości zawierają już nieaktualne informacje, są interesującymi artefaktami z epoki, która przeminęła. Pierwszy tom popularnej serii groszowej to właśnie kalendarz na 1925 rok. W tej części naszego  spotkania zobaczmy również bardzo ciekawy ” Kalendarz Przyjaciół Związku Strzeleckiego” na rok 1936.
 Kalendarz 1925
 Kalendarz 1936 
Objaśnienia:
1) Przedstawione oryginalne, kompletne, historyczne legionowe kalendarze są wielką rzadkością – dostępne na ogół w wersjach cyfrowych instytucji muzealnych. Wydane w Wiedniu, Krakowie i Lwowie . Bezcenny dokument z lat 1914 – 1918 . W tej części spotkania prezentowane są kalendarze książkowe – w drugiej kolekcja  kieszonkowych kalendarzyków historycznych, patriotycznych i okolicznościowych z lat 1914 – 1939.
2) Wspomniany w materiale legionowy epizod z roku 1914 dotyczący Tymbarku jest w pełni udokumentowany w późniejszych wydawnictwach i historycznych opracowaniach.
3) Otrzymany od OSP  Tymbark kalendarz na rok 2017 celowo wykorzystałem do przedstawienia okresu jakiego dotyczy tematyka naszych spotkań. Świadomość lat jakie minęły, cały wiek – 1917 – 2017 –  i to że dzisiaj możemy obcować z historycznymi walorami z tamtych czasów nadaje sens gromadzenia i tworzenia powiedzmy nawet skromnych zbiorów kolekcjonerskich.
Materiały: 1) Kalendarze Legionów Polskich 1915 – 1916 – 1917 – biblioteka Legionów, Józef Piłsudski – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „.
2) Kalendarz 1914 – Kalendarz 1925 – Kalendarz 1936 – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” 3) Kalendarz 2017 OSP Tymbark – regionalia – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „
99-kolekcja-prywatna-tymbark
 SPOTKANIE XI
Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.
 Szanowni Czytelnicy Tymbark.in ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania !

ŚWIĄTECZNE SPOTKANIE Z HISTORIĄ – PRYWATNA KOLEKCJA TYMBARK

SPOTKANIE X

 BETLEJEM POLSKIE 

1kolekcja-prywatna-tymbark

„Noc księżycowa. Na niebie w stronie wschodniej ogromna gwiazda Bożego Narodzenia od której wlecze się promienisty warkocz. Pastwisko poza wodą, w głębi szereg wierzb, za wierzbami na dalekim widnokresie bieleją chałupy i rysują się ciemno na tle nieba sady …. „ – jest to opis scenerii do I aktu sztuki „Beetlem Polskie ” Lucjana Rydla z roku 1906.

„Beetlem polskie” – L.Rydel – 1906 ”

Wigilia. Święty dzień, magiczny czas …

Biorę do ręki oryginalne wydanie, pierwodruk dzieła Rydla, które w kolejnych latach doczekało się wielu poprawianych i aktualizowanych wznowień. Stworzone w czasach beznadziei, zaborów dla „pokrzepienia serc” – piękny cudowny patriotyk. Wspaniałe ilustracje Włodzimierza Tetmajera. Książka ma już swoje lata, widać, że jest po przejściach, wiele razy była wykorzystywana do okolicznościowych inscenizacji.

27kolekcja-prywatna-tymbark 28kolekcja-prywatna-tymbark 29kolekcja-prywatna-tymbark

30kolekcja-prywatna-tymbark 31kolekcja-prywatna-tymbark 32kolekcja-prywatna-tymbark

Tymbark na starej pocztówce – nakład Kółko Rolnicze w Tymbarku

Przeglądam kolejne strony, ale jakoś ten wstępny opis nie daje spokoju. Może w ten Wigilijny dzień przyszedł czas podzielić się tym co najcenniejsze. Karty pocztowe z początku XX wieku – nakład Kółko Rolnicze w Tymbarku. „Tymbark – ogólny widok z Podłopienia”. Piękna dawna fotografia Tymbarku na tle wschodniego nieba. Kładę pocztówkę obok Rydlowego opisu i staram się to wszystko jakoś poukładać. „Tymbark – Plebania” – też bezcenny skarb.

No cóż. Wigilia. Święty dzień, magiczny czas ….

33kolekcja-prywatna-tymbark 34kolekcja-prywatna-tymbark

 Kolędnicy

Nad Tymbarkiem zapada zmierzch. Przez pobielone śniegiem dworskie pola (na których w przyszłości powstanie „Owocarnia”)  idzie grupa kolędników. Jest gwiazda, są muzykanci, jest żyd, góral i dziad, są baranie czapki i brody. I jest turoń. Wygląda jak kukła. Fotografia jest trochę niewyraźna, bo przecież wieczór. Trzeba się dobrze wpatrzyć, wytężyć wzrok. Spod turoniowej kapoty wystają normalne męskie nogi. Widać porządna, solidnie przygotowana grupa ,w której turoń zawsze wodził rej. Mógł wyśmiać, szturchnąć.wygarnąć skąpstwo gospodarzowi, ale też wesoło zabawić. Na myśl przychodzi „Rok Polski” Glogera. Na jednej z kart rycina Andriollego zatytułowana „Kolędnicy”. Piękna polska tradycja. Na pierwszym planie jakiś znajomy widok, turoń prawie identyczny jak na fotografii. Jak to wszystko się dzisiaj  układa.

Wigilia. Święty dzień, magiczny czas …

40kolekcja-prywatna-tymbark

Kolędnicy idą w stronę tymbarskiego rynku. Najpierw odwiedzą księdza na plebanii. To już taki zwyczaj, aby  uszanować i pokłonić się Jegomościowi, a ten jak zawsze odwdzięczy się dobrym słowem i czymś akuratnie sposobnym na mroźny zimowy wieczór. Będzie tam też pewnie organista za którego namową będą niedługo odgrywać pasterzy w corocznych jasełkach. Rok temu przy okazji kolędy dostali nawet od niego książkę z dedykacją, żeby mogli się dobrze przygotować. A przejęci są tegorocznym występem okrutnie, bo to nic innego tylko „Betlejem Polskie „ – sztuka jakże inna od wcześniej grywanych. Boć tam i król Kazimierz Wielki, co Tymbark lokował. I powstańcy. I kosynierzy. I dzieci i starcy, wszystkie polskie ludy i stany co przez wieki dla Boga i Ojczyzny godnie żyły …

Wigilia. Święty dzień, magiczny czas …

 Życzenia Pana Organisty

Oczy dziecka błyszczą z zachwytu, a może jeszcze bardziej ze wzruszenia. Basia promienieje. Choinka w tym roku wydaje się być wyjątkowo piękna. Ten anioł zawieszony pomiędzy gałązkami może się zaraz do niej uśmiechnie? Choinkę  ubiera się zawsze razem. To już jest taka tradycja. Tak musi być. Przy świętach wszystko trzeba robić wspólnie. W zgodzie i radości. A jak przez cały rok było się bardzo grzecznym to pod choinką w Wigilię zawsze czekają wspaniałe prezenty ….

47kolekcja-prywatna-tymbark

48kolekcja-prywatna-tymbark

49kolekcja-prywatna-tymbark

50kolekcja-prywatna-tymbark

51kolekcja-prywatna-tymbark

52kolekcja-prywatna-tymbark

 Tymbark na starej fotografii – Boże Narodzenie 1935

Wracają wspomnienia. Prezenty sprzed lat. Te zawsze mile widziane to książki. Zostają później na pokolenia. Obowiązkowo dawniej z dedykacją. Parę słów, data, podpis. Otwieram jedną z nich. „Czarna Hańcza „. Trafiła do zbiorów kilka lat temu. Jak wynika  z wpisu wcześniej stała na półce książęcej biblioteki. Książęta Światopełk – Mirscy, arystokracja, wielki świat. Po latach zostały tylko słowa ,ale jakże piękne „Córko moja …. Gwiazdka – Milanówek … ofiaruję …. Matka „.        I jeszcze coś co w tej książce jest, oprócz treści i wspaniałych ilustracji, nad wyraz intrygujące. Czy mogło się zdarzyć, że Karol Wojtyła jako student, młody kapłan miał  książkę Miłaszewskiej w rękach i czy pomyślał wtedy,  że po latach Czarna Hańcza to będzie kiedyś  Kajakowy Szlak Papieski nazwany tak dla pamięci Świętego Jana Pawła II.

Pewnie tak, bo przecież dzisiaj  Wigilia. Święty dzień,,magiczny czas …

Dedykacja – prezent od Matki

Talerz i puste miejsce przy stole. To symbol, ale i pamięć o tych co odeszli. O najbliższych, ale też o tych co nie doczekali, o tych co polegli za naszą wolną i niepodległą Ojczyznę. „Księga Chwały Piechoty „.  Oryginał. Wydana na dwudziestą rocznicę odzyskania niepodległości. Marzenie kolekcjonerów, bibliofilski rarytas. Historia Tymbarku – w okolicach walki Legionów Polskich w roku 1914, pozostały z tamtych wojennych czasów zadbany cmentarz, tradycje niepodległościowe,  strzelecka drużyna. Na kartach księgi – pomiędzy innymi dzieje powstania organizacji strzeleckiej, kuźni przyszłej armii bohaterskich legunów. Tymbark to obecnie wspaniale kultywowane strzeleckie tradycje. Prężnie działająca jednostka Strzelca. Trzeba o tym wiedzieć i pamiętać. Ta księga również była kiedyś prezentem. Święta to czas radości i uśmiechu. Proszę zatem zerknąć na dedykację  z tej książki. Marszałek Piłsudski, gdyby to zobaczył to by powiedział to co mówił najczęściej.

Ale przecież dzisiaj Wigilia. Święty dzień, magiczny czas ….

 Księga Chwały Piechoty

Nad Tymbarkiem zapada zmierzch. Na niebie w stronie wschodniej ogromna gwiazda Bożego Narodzenia.

Spójrz – może anioł się do Ciebie uśmiechnie …..

84kolekcja-prywatna-tymbark

Szanowni Państwo – Czytelnicy i Redakcjo portalu Tymbark.in

– takich właśnie tradycyjnych, rodzinnych, polskich Świąt Bożego Narodzenia dla wszystkich bez wyjątku – dla tych co w Tymbarku – dla tych co Tymbark mają w sercu – dla tych co za Tymbarkiem tęsknią –

 życzy

„Kolekcja Prywatna Tymbark”

Prawa autorskie – materiały – „Kolekcja Prywatna Tymbark”

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

SPOTKANIE IX

„TYMBARK – OWOCARNIA”

1-kolekcja-prywatna-tymbark 2-kolekcja-prywatna-tymbark 3-kolekcja-prywatna-tymbark 4-kolekcja-prywatna-tymbark 5-kolekcja-prywatna-tymbark 6-kolekcja-prywatna-tymbark 7-kolekcja-prywatna-tymbark 8-kolekcja-prywatna-tymbark 9-kolekcja-prywatna-tymbark

 Tymbark na starej pocztówce – Owocarnia

 W zbiorach przedwojennej starej ” tymbarskiej ” pocztówki nie może zabraknąć tego co sławi imię naszej miejscowości w świecie od czasu powstania. Tymbarska ” Owocarnia „. Przez minione lata  zmian ustrojowych i gospodarczych funkcjonująca pod różnymi nazwami do dzisiaj w mowie i pamięci szczególnie starszych mieszkańców jest tak określana. Na łamach portalu Tymbark.in w ubiegłym roku publikowana była historia naszej ” Owocarni ” oraz osoby jej głównego twórcy inż.Józefa Marka autorstwa Pana Stanisława Wcisło. I nic więcej co do treści dodać do tej pracy nie można jedynie kolejny raz chylić czoła i dziękować Autorowi za ocalanie pamięci o historii Tymbarku. W dzisiejszym spotkaniu ośmielę się jedynie zaprezentować archiwalne materiały z czasów tworzenia się idei powstania i budowy ” Owocarni ” w Tymbarku. Pierwsza z prezentowanych w spotkaniu to pocztówka wydana w roku 1939 przez Stanisława Pyrcia. Pięknie zachowany, bezobiegowy egzemplarz przedstawia Tymbark z widocznym pierwszym przedwojennym budynkiem „Owocarni”. Kolejne dawne pocztówki były już prezentowane w naszych poprzednich spotkaniach – przypomniane w dzisiejszym  gdyż dają nam obraz pierwotnych owocarskich terenów z dawnych lat.

Górska Szkoła Rolnicza w Łososinie Górnej

W roku 1939 ukazała się monografia Górskiej Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej napisana przez inż.Jana Drożdża wydana z okazji dziesięciolecia istnienia szkoły.Prezentowane powyżej zdjęcia przedstawiają niektóre strony i fragmenty tego wydawnictwa.Inżynier Józef Marek był zatrudniony w tej szkole od roku 1929. To tam właśnie jak możemy przeczytać powstała inicjatywa przedsięwzięcia które urzeczywistniane w następnych latach dzięki ciężkiej pracy i pasji inż Józefa Marka doprowadziło do założenia w Tymbarku ” Owocarni „. Grupowa fotografia przed nieistniejącą niestety już szkołą w Łososinie to oryginał z lat 30-tych. Poniżej mamy możliwość zobaczyć widok pierwszego owocarskiego budynku z czasów budowy reprodukowany w monografii łososińskiej szkoły.” Kolekcja Prywatna Tymbark ” przy okazji tematu dzisiejszego spotkania przedstawia nigdy szerzej nie publikowane niezwykle cenne oryginalne fotografie dokumentujące te dawne już czasy.Fotografia robotników porządkujących teren to rok 1937 . Kolejne zdjęcie to już rok 1938 – budynek w stanie surowym.

24-kolekcja-prywatna-tymbark 25-kolekcja-prywatna-tymbark 26-kolekcja-prywatna-tymbark 27-kolekcja-prywatna-tymbark 28-kolekcja-prywatna-tymbark 29-kolekcja-prywatna-tymbark 30-kolekcja-prywatna-tymbark 31-kolekcja-prywatna-tymbark

 Owocarnia 1937 – 1938

W naszych spotkaniach z historią już wspominaliśmy wielce zasłużonego dla Tymbarku księdza Józefa Szewczyka. Szczęśliwie zachowała się do naszych czasów oryginalna fotografia tego kapłana tematycznie związana z tytułem dzisiejszego spotkania. Szkółka drzewek owocowych na plebańskich polach w Tymbarku.Ksiądz Józef Szewczyk oraz młodzież z K.S.M.M. ( Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej ). W tle widoczne zbocza Zęzowa – przed rokiem 1935.

32-kolekcja-prywatna-tymbark 33-kolekcja-prywatna-tymbark Ksiądz Józef Szewczyk i K.S.M.

W roku 1967 ukazała się piękna książka. ” Góry zakwitną sadami ” – autor Józef Macko. Biografia Józefa Marka oraz dzieje i historia tymbarskiej ” Owocarni ” spisana przez świadka tamtych minionych czasów.  Niepozorna, wydana w siermiężnych latach – bezcenna dla zachowania pamięci o Wielkim Człowieku. O Józefie Marku.

„Góry zakwitną sadami”

OBJAŚNIENIA:

1) Pocztówka St.Pyrcia ” Tymbark – dwór, stacja kolejowa i owocarnia” to widok Tymbarku ze zbocza Paproci. Na pierwszym planie Słopniczanka i solidna drewniana kładka dla pieszych. Dawna nazwa tej przeprawy to ” Ława pod Karolakiem ” ( widoczne zabudowania nieistniejącego już gospodarstwa ).Tędy prowadziła najbliższa droga pomiędzy polami od Węglarki w stronę rynku.

2)  Zachowana kompletna monografia Górskiej Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej z roku 1939 to wielka rzadkość i cenne wydawnictwo. Okładka i strona tytułowa ozdobiona jest pięknym oryginalnym drzeworytem Wincentego Gawrona.

3) Fotografie z czasów budowy tymbarskiej owocarni to unikaty. Ten pierwszy powstały w latach 1937 – 1938 budynek obecnie już nie istnieje. Szkółka drzewek owocowych na plebańskich polach w Tymbarku to widoczny  i namacalny efekt działalności Józefa Marka na górskich terenach ziemi limanowskiej w latach 30-tych XX w.

4) W roku 2005 ukazała się bardzo wartościowa pozycja – „Owocarnia – Historia Zakładu w Tymbarku 1935 – 1999 ” autorstwa Krystyny Wilczek. Celowo pominięta i nie przedstawiana w naszym dzisiejszym spotkaniu, gdyż to rola i powinność jakże gościnnego nam portalu. Pani Redaktor – dla Świętej Pamięci Mamy – kopiować, skanować, publikować i robić co tylko się da żeby takie rzeczy były przedstawiane i przypominane bez przerwy szczególnie młodemu pokoleniu. To jest nasza tożsamość, to historia naszej Małej Ojczyzny. Zapewniam że większość naszych Szanownych Czytelników z wielkim zainteresowaniem kolejny raz lub być może pierwszy zagłębi się w strony tego opracowania.

MATERIAŁY:

1) Pocztówki, fotografie do 1939 – zbiór pocztówek historycznych, albumy, archiwum – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

2) Drożdż Jan ” 10 lat działalności Górskiej Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej 1929 – 1939 ” Łososina Górna 1939 – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

3) Macko Józef ” Góry zakwitną sadami ” Instytut Wydawniczy PAX Warszawa 1967 – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „.

41-kolekcja-prywatna-tymbark

 SPOTKANIE IX

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

42-kolekcja-prywatna-tymbark

SPOTKANIA Z HISTORIĄ – KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in. ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania !

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

Spotkanie VIII – część druga

TYMBARK – MLECZARNIA

W dwudziestoleciu międzywojennym – po latach zaborów – wielką wagę przywiązywano do znaczenia patriotycznej postawy jaką jest umiłowanie Ojczyzny,szacunek do własnej ziemi – praca w niepodległym kraju dla siebie ale też dla dobra wszystkich – dla Polski. Te wartości i idee przekazywała dawniej wolna i niezależna polska prasa. Prenumerata czasopism Spółdzielni Mleczarskiej w Tymbarku obejmowała wiele pozycji które były rozprowadzane i propagowane pośród tymbarskiej społeczności. Poniżej pokazane są oryginalne zachowane do naszych czasów wydawnictwa.

 Czasopisma rolnicze i spółdzielcze – do 1939

Przedwojenny ogólnopolski ” Przegląd Mleczarski ” – nr.1 lipiec 1938 –  zamieścił artykuł dotyczący dziesięciolecia powstania Spółdzielni Mleczarskiej w Tymbarku jak również żartobliwy tekst pod tytułem  ” Jak tymbarcanie maslo do nieba powieźli – ( gadka ) „. Poniżej zdjęcia przedstawiają pełny tekst tych publikacji.

Mleczarnia Tymbark – dziesięciolecie 1938

58-kolekcja-prywatna-tymbark 59-kolekcja-prywatna-tymbark 60-kolekcja-prywatna-tymbark 61-kolekcja-prywatna-tymbark 62-kolekcja-prywatna-tymbark 63-kolekcja-prywatna-tymbark 64-kolekcja-prywatna-tymbark 65-kolekcja-prywatna-tymbark

  „Jak tymbarcanie masło do nieba powieźli ” ( gadka )

OBJAŚNIENIA  (do części 1.i 2. ):

1) W latach okupacji niemieckiej budynek mleczarni w Tymbarku i jej pracownicy to znacząca konspiracyjna placówka ruchu oporu.Swoimi produktami wspierali również partyzanckie oddziały, przesiedleńców i okoliczną ludność.

2) Wszystkie przedstawiane fotografie to oryginały istniejące w większości w pojedynczych egzemplarzach. Ilustracje do artykułu na temat dziesięciolecia z roku 1938 były reprodukowane z przedstawianych w tym spotkaniu fotografii które obecnie znajdują się w zbiorach ” Kolekcji Prywatnej Tymbark ”

3) Czasopismo spółdzielcze z nekrologiem Marszałka Józefa Piłsudskiego z roku 1935 to wielka rzadkość i unikat.

 MATERIAŁY (do części 1.i 2.):

1) Pocztówka S. Pyrcia – zbiór pocztówek historycznych Tymbark do 1939 – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

2) Fotografie do 1945 – albumy prywatne, archiwum – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

3) Czasopisma i wydawnictwa do 1939 – zbiory, księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

67-kolekcja-prywatna-tymbark„SPOTKANIA Z HISTORIĄ – KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK „

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in!

Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania!  

Poniżej link do części pierwszej spotkania VIII:

Spotkanie z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

Spotkanie z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

SPOTKANIE VIII  – część pierwsza

 TYMBARK – MLECZARNIA   1-kolekcja-prywatna-tymbark

Obraz z ostatniego zdjęcia poprzedniego spotkania wymusił niejako temat kolejnego. Spółdzielnia Mleczarska Tymbark – powstała w roku 1927 niedługo obchodzić będzie dziewięćdziesiątą rocznicę istnienia. Założona staraniem między innymi księdza Józefa Szewczyka oraz Karola Turskiego dobrze zapisała się w dziejach Tymbarku i sławi nazwę naszej miejscowości do dzisiaj. Mądrość poprzednich pokoleń, solidna praca, krzewienie nowin i kultury rolnej w jakże surowym górskim terenie, działalność nie tylko gospodarcza ale i też społeczna, szczególnie w pierwszych latach od powstania, doprowadziły do osiągnięcia wysokiej jakości produktów tymbarskiej mleczarni,  a przez to do przekonania większości mieszkańców tymbarskiej społeczności do słusznej idei spółdzielczości. To przekładało się przecież, w trudnych trapionych kryzysem latach trzydziestych, na poprawę egzystencji i warunków życia wielu gospodarstw naszej miejscowości.Trzeba przypomnieć, szczególnie młodemu pokoleniu, że w latach przedwojennych ziemia,,praca na roli przeważnie były jedynym źródłem jako takiego dochodu. Za przykładem naszej  Spółdzielni Mleczarskiej i dzięki jej pomocy dopiero z czasem powstała tymbarska „Owocarnia „.

2-kolekcja-prywatna-tymbark

3-kolekcja-prywatna-tymbark

4-kolekcja-prywatna-tymbark

5-kolekcja-prywatna-tymbark Tymbark na starej pocztówce – Mleczarnia

Przedstawiona powyżej wydana nakładem Stanisława Pyrcia pocztówka „Tymbark – Most – Mleczarnia i Stary Dwór ” to koniec lat 30-tych XX w. Prywatna fotografia w zimowej scenerii to widok na Stary Dwór  od młynówki na ” Trawnikach ” ( obecnie teren głównej portierni ) . Kolejne dawne zdjęcia w naszym dzisiejszym spotkaniu to obraz budynku mleczarni począwszy od momentu powstania. Pierwsza fotografia to najstarsze zdjęcie – lata 1928 – 1929.  Widok z nad stawu to już inna wersja ujęcia przedstawionego w poprzednim VII spotkaniu. Na fotografiach ze spółdzielczych uroczystości mamy obraz mieszkańców Tymbarku, od dzieci do najstarszych – sztandar straży pożarnej oraz godło na najwyższym należnym mu miejscu – wszystko odświętnie i uroczyście.

6-kolekcja-prywatna-tymbark

7-kolekcja-prywatna-tymbark

8-kolekcja-prywatna-tymbark

9-kolekcja-prywatna-tymbark

10-kolekcja-prywatna-tymbark

11-kolekcja-prywatna-tymbark

12-kolekcja-prywatna-tymbark

Mleczarnia Tymbark 1927 – 1937 

Widocznie w latach przedwojennych nie istniał „zakaz fotografowania ” i dzięki temu mamy dzisiaj możliwość zobaczyć pracę i wnętrze naszej mleczarni z dawnych lat. Na odwrocie jednego zdjęcia zachował się nawet opis technicznych urządzeń . ” Wirówka i podgrzewacz napędzane maszyną parową – pasteryzator bębnowy … ” itd.  Można oglądać również już niespotykany,  a powszechny wówczas, sposób pakowania do drewnianych beczek używanych do transportu. A transport do mleczarni to oczywiście końskie zaprzęgi – na jednej z poprzednich fotografii możemy zobaczyć przy budynku mleczarni solidny wóz do przewozu konwi z zadaszeniem dla woźnicy. Potocznie furmana wożącego mleko nazywano dawniej ” filijarzem ” (od terenowych filii mleczarni zlokalizowanych w okolicznych wioskach ).  Gotowe produkty w dalsze miejsca wywożono już samochodami. Fotografie starych ciężarówek przed mleczarnią w Tymbarku to niewątpliwie gratka dla miłośników dawnej motoryzacji.

13-kolekcja-prywatna-tymbark

14-kolekcja-prywatna-tymbark

15-kolekcja-prywatna-tymbark

16-kolekcja-prywatna-tymbark

17-kolekcja-prywatna-tymbark

18-kolekcja-prywatna-tymbark

19-kolekcja-prywatna-tymbark

20-kolekcja-prywatna-tymbark

21-kolekcja-prywatna-tymbark

22-kolekcja-prywatna-tymbark

23-kolekcja-prywatna-tymbark

24-kolekcja-prywatna-tymbark

25-kolekcja-prywatna-tymbark

Tymbark – mleczarnia na starej fotografii

Na burtach jednego z powyżej przedstawianych samochodów widoczne są oznaczenia dystryktu krakowskiego GG – to już lata okupacji niemieckiej. Do naszych czasów zachował się oryginalny formularz poświadczeń dostawy za dostarczone mleko wraz z okupacyjnymi premiowanymi bonami ( był to oczywiście tzw. przydział ) – urzędowy niemiecki druk z lat drugiej wojny.

26-kolekcja-prywatna-tymbark

27-kolekcja-prywatna-tymbark

28-kolekcja-prywatna-tymbark

29-kolekcja-prywatna-tymbark

Oryginalny okupacyjny druk z Mleczarni Tymbark

OBJAŚNIENIA:

1) W latach okupacji niemieckiej budynek mleczarni w Tymbarku i jej pracownicy to znacząca konspiracyjna placówka ruchu oporu. Swoimi produktami wspierali również partyzanckie oddziały, przesiedleńców i okoliczną ludność.

2) Wszystkie przedstawiane fotografie to oryginały istniejące w większości w pojedynczych egzemplarzach.

MATERIAŁY :

1) Pocztówka S. Pyrcia – zbiór pocztówek historycznych Tymbark do 1939 – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

2) Fotografie do 1945 – albumy prywatne, archiwum – „Kolekcja Prywatna Tymbark ”

66-kolekcja-prywatna-tymbark

SPOTKANIE VIII – część pierwsza

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania ! 

SPOTKANIA Z HISTORIĄ – PRYWATNA KOLEKCJA TYMBARK

SPOTKANIE VII

 „TYMBARK – DAWNE WIDOKI ”

Wędrując po Tymbarku mieliśmy okazję w naszych dotychczasowych spotkaniach zobaczyć jak wyglądał tymbarski kościół, rynek i ich otoczenie przed, około mniej lub więcej, stu laty. Patrząc na stare pocztówki i fotografie można dojść do wniosku, że praktycznie oprócz zmiany przebiegu głównej drogi komunikacyjnej i architektury mieszkalnej zabudowy tymbarski rynek zachował dawny typowy galicyjski małomiasteczkowy charakter. Jednak gdy zaglądniemy już w inne miejsca dawnego Tymbarku i porównamy ich widok do naszej obecnej rzeczywistości zauważymy gdzie zaszły największe zmiany. W tym miejscu raz jeszcze podkreślić należy bezcenną dokumentalną wartość starej pocztówki i fotografii.

1-kolekcja-prywatna-tymbark

2-kolekcja-prywatna-tymbark

3-kolekcja-prywatna-tymbark

4-kolekcja-prywatna-tymbark

5-kolekcja-prywatna-tymbark

6-kolekcja-prywatna-tymbark

7-kolekcja-prywatna-tymbark

Najstarsze widoki Tymbarku 

Korzystając kolejny raz w naszych spotkaniach z „Inwentarza powiatu limanowskiego” St. Tomkowicza mamy okazję zobaczyć najstarsze znane i opublikowane widoki Tymbarku – w czasie ich powstawania nazywano taką formę uwieczniania widoku danej miejscowości „zrysowaniem z natury „.

I tak w „Darstellungen … ” Kronbacha  Tymbark w roku ok. 1820 – tzw. ” Sztambuch Czyszkowskich” to rok ok. 1830.

8-kolekcja-prywatna-tymbark

9-kolekcja-prywatna-tymbark

10-kolekcja-prywatna-tymbark

11-kolekcja-prywatna-tymbark

12-kolekcja-prywatna-tymbark

13-kolekcja-prywatna-tymbark

14-kolekcja-prywatna-tymbark

15-kolekcja-prywatna-tymbark

„Widoki Tymbarku na starej pocztówce”

 Wieloobrazkowe pocztówki  z Tymbarku to wydawnictwa H.Becka , S.Pyrcia i nakład bez sygnatury od roku ok. 1920.   Fotografia grupy osób z dziećmi na tle Paproci to lata okupacji.

20-kolekcja-prywatna-tymbark

Powiat limanowski

Wydany w roku 1936 ( wg. datowania na mapce ) folder reklamowy powiatu limanowskiego treścią i ilustracjami nawiązuje do tematu naszego spotkania – widoki różnych miejscowości, w tym widok Tymbarku. Proszę zwrócić uwagę na dokładnie widoczny w powiększeniu napis na dachu Urzędu Gminy ułożony prawdopodobnie z jaśniejszej dachówki (od razu nasuwa się skojarzenie z pewnym wzgórzem pod Los Angeles). W słowie wstępnym można przeczytać jak dawniej określano nasze okolice – Podhale Mszańsko-Limanowskie. Prezentowane wraz z folderem stare pocztówki z naszych sąsiednich miejscowości to rzadkie i cenne wydania. Dobra – nakład Sklepu Kółka Rolniczego w Dobrej – sygnatura poszukiwana przez kolekcjonerów. Limanowa – zwraca uwagę datowanie – 1914 – nakład Olszewskiego ( seniora ) – na powiększeniu widoczne rusztowania budującego się limanowskiego kościoła.

28-kolekcja-prywatna-tymbark 29-kolekcja-prywatna-tymbark 30-kolekcja-pywatna-tymbark 31-kolekcja-prywatna-tymbark

Pocztówki Tymbark – nakład  S.Pyrć

Przedstawione poniżej fotografie dawnego Tymbarku pochodzą z lat 30-tych XX w – bezcenne , unikatowe prywatne pocztówki zachowały się tylko w pojedynczych egzemplarzach.

32-kolekcja-prywatna-tymbark 33-kolekcja-prywatna-tymbark 34-kolekcja-prywatna-tymbark 35-kolekcja-prywatna-tymbark 36-kolekcja-prywatna-tymbark 37-kolekcja-prywatna-tymbark 38-kolekcja-prywatna-tymbark 39-kolekcja-prywatna-tymbark 40-kolekcja-prywatna-tymbark 41-kolekcja-prywatna-tymbark 42-kolekcja-prywatna-tymbark

 Tymbark – pocztówki prywatne

Ile uroku może mieć obcowanie z dawną starą fotografią wystarczy tylko spojrzeć na kolejne zdjęcia – konie ciągnące sanie na tle nieistniejącego „starego” mostu – autentyczny obraz dworskiego stawu z końca lat 20-tych ( obecnie park im. Zofii Turskiej ) – łany zboża przy drodze ze stacji kolejowej do rynku. Ten ostatni motyw tak spodobał się autorowi tego zdjęcia, że postanowił zrobić odbitkę na papierze bromowym i jest to prawdopodobnie jedyna taka zachowana artystyczna fotografia z dawnego Tymbarku.

43-kolekcja-prywatna-tymbark 44-kolekcja-prywatna-tymbark 45-kolekcja-prywatna-tymbark 46-kolekcja-prywatna-tymbark 47-kolekcja-prywatna-tymbark 48-kolekcja-prywatna-tymbark 49-kolekcja-prywatna-tymbark 50-kolekcja-prywatna-tymbark 51-kolekcja-prywatna-tymbark

 Tymbark na dawnej fotografii

 OBJAŚNIENIA:

1) Kronbach Emanuel ( 1778 – 1861 ) — Czyszkowski Teofil ( 1790 – 1841 ). Najwybitniejszym malarzem i rysownikiem obrazujacym dawne widoki był Napoleon Orda ( 1807 – 1883 ) – autor ok. 260 ” Widoków Historycznych Polski poświęconych Rodakom zrysowanych z natury „.

2) Większość zdjęć do folderu powiatu limanowskiego wykonał zakopiański fotograf Henryk Schabenbeck ( 1886 – 1939 ) – najpopularniejszy podhalański fotografik dwudziestolecia międzywojennego.

3) Drewniany stary most w Tymbarku znajdował się kilkadziesiąt metrów poniżej obecnego mostu koło mleczarni – na pocztówkach i fotografiach widać dawny przebieg drogi w stronę rynku. Wymieniona z nazwy na pocztówce Kopana Droga była jedynym oprócz prowizorycznej drogi korytem rzeki szlakiem komunikacyjnym w kierunku Rybia i dalszych miejscowości ( obecna droga i mosty z Tymbarku w stronę Piekiełka powstały w latach 70-tych XX w ).

4) Pocztówka ” Tymbark – widok ogólny od stacji kolejowej ” St.Pyrcia to koniec lat 30-tych –  pierwsze budynki powstającej ” Owocarni ” Zabudowania i teren z lewej strony to dawny żydowski tartak ( mniej więcej w tym miejscu znajduje się tam obecnie budynek kotłowni potocznie nazywany ” trzy kominy ” )

5) Fotografia ” Nad stawem” to koniec lat 20-tych – budynek mleczarni widoczny w swoim pierwotnym kształcie. Teren „Starego Dworu ” w Tymbarku był dawniej w całości otoczony ogrodzeniem którego fragmenty zachowały się do naszych czasów przy wjeździe do przedszkola i Gminnej Biblioteki.  Fotografia ” Przy drodze ” to już połowa lat 30-tych XX w.

 MATERIAŁY :

 1) Stanisław Tomkowicz ” Inwentarz powiatu limanowskiego ” – Muzeum Narodowe Kraków 2008 – księgozbiór – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „

2) Pocztówki – Tymbark – Limanowa – Dobra – zbiór pocztówek historycznych do 1939 – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „

3) ” Powiat Limanowski ” – folder 1936 – archiwum – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „

4) Fotografie, prywatne pocztówki Tymbark do 1945 – albumy,zbiory,archiwum – ” Kolekcja Prywatna Tymbark „.

53-kolekcja-prywatna-tymbark

SPOTKANIE VII

 Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

54-kolekcja-prywatna-tymbark

 SPOTKANIA Z HISTORIĄ – KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania!

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark – Spotkanie VI – część 2.

SPOTKANIE VI (część druga)

  „TYMBARK-SZKOŁA”

Bardzo wartościowe są zachowane z dawnych lat patriotyczne i okolicznościowe śpiewniki  – księdza Józefa Szewczyka oraz tymbarskich nauczycielek Pani Bronisławy Szewczyk i przybyłej do Tymbarku wygnanej przez bolszewicką pożogę z kresów wschodnich Pani Elizy ( Elżbiety ) Brosch, która w roku 1941 za swą konspiracyjną działalność tragicznie zginęła w nazistowskim obozie Auschwitz. Kolekcja Prywatna Tymbark posiada w swoich zbiorach bardzo wiele pozycji,  ale te dzisiaj prezentowane są bezcenne – to skarb z naszej tymbarskiej przeszłości i historii.

Stare historyczne śpiewniki

Podejmując temat dzisiejszego spotkania z historią – szkołę – niepodobna nie wspomnieć o przedwojennej Górskiej Szkole Rolniczej w Łososinie Górnej. To tam powstała z inicjatywy inżyniera Józefa Marka myśl o utworzeniu w Tymbarku ogrodniczej spółdzielni z czasem przekształconej w tymbarską „Owocarnię”. Prezentowana monografia tej szkoły z roku 1939 jest rzadkością w tak dobrym stanie zachowania. Bardziej szczegółowe omówienie tego wydawnictwa będzie przedstawione w kolejnym spotkaniu dotyczącym Owocarni.

Górska Szkoła Rolnicza Łososina Górna

Szkolna nagroda z roku 1938  Prezydenta Stefana Starzyńskiego dla uczniów naszej stolicy – książka z autografem – cenna pozycja w zbiorach autografów i dedykacji. Stefan Starzyński – Prezydent Warszawy – bohater tragicznego września 1939 roku.

 Szkolna nagroda – Prezydent Stefan Starzyński

Przedstawione poniżej stare szkolne świadectwa to autentyczne oryginalne dokumenty szkolne z dawnych czasów. Na świadectwach tych najstarszych zapisy – Galicja – szkoła żeńska – szkoła męska – dopiero później szkoła mieszana ( koedukacyjna ). Pieczęcie i autografy  – na tych z Tymbarku min.ks. Józef Szewczyk, Jan Filipiak, kierownik Kazimierz Kieroński, Bronisława Szewczyk. Świadectwa szkół średnich – z Bochni – Mogiły ( Nowej Huty) – Zakopanego. Cenny autograf na świadectwie Szkoły Drzewnej w Zakopanem – Karol Stryjeński – prywatnie mąż znanej malarki Zofii Stryjeńskiej.

Stare szkolne świadectwa

OBJAŚNIENIA do części 1. i 2. „Spotkań VI”

1) Kalendarzyk T.S. L. 1936 był drukowany w roku 1935 – roku śmierci Józefa Piłsudskiego – cenna pozycja w zbiorze kalendarzy z lat 1914 – 1939

2) Prezentacja książek ogranicza się w dzisiejszym spotkaniu do przedstawienia niektórych tylko podręczników i sygnowanych  tymbarskimi pieczęciami dawnych wydawnictw. Przedstawiane książki i śpiewniki pochodzą z przedwojennego księgozbioru tymbarskiej nauczycielki i zostały podarowane do obecnego zbioru w latach 30-tych XX w.

3) Temat dzisiejszego spotkania nie ogranicza się tylko do dawnej przedwojennej szkoły w Tymbarku,stąd min podręczniki i szkolne świadectwa z innych miejscowości i szkół średnich – to pokoleniowe dokumentalne pamiątki jednej rodziny.

MATERIAŁY do części 1. i 2. „Spotkań VI”

1) Pocztówka ” Tymbark – Szkoła ” H. Beck ” Tymbark – wieloobrazkowa ” S. Pyrć – zbiór pocztówek historycznych – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

2) Fotografie – albumy,archiwum – „Kolekcja Prywatna Tymbark ”

3) Podręczniki,książki,śpiewniki do 1939 – księgozbiór – „Kolekcja Prywatna Tymbark ”

4) Stare szkolne świadectwa 1908 – 1932 – dokumenty, archiwum  „Kolekcja Prywatna Tymbark”

98-spotkanie-vi

 SPOTKANIE VI

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

99-spotkania-z-historia-kolekcja-prywatna-tymbark” SPOTKANIA Z HISTORIĄ – KOLEKCJA PRYWATNA TYMBARK ”

 Szanowni Czytelnicy Tymbark.in

Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania!

Poniżej link do części pierwszej Spotkania VI

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

Spotkania z historią – Kolekcja Prywatna Tymbark

SPOTKANIE VI   (część pierwsza) 

„TYMBARK – SZKOŁA”

Któż z nas nie westchnie z czułością i z sentymentem do swych lat dzieciństwa, młodości, do czasu spędzonego w szkolnej ławie. Do czasu pierwszych nieporadnych czytanek i koślawych liter w zeszycie. Do radośnie brzmiącego szkolnego dzwonka, do śmiechu i beztroski na przerwie. Do dumy z dobrej oceny w dzienniku i na świadectwie …

1-tymbark-szkola-nakl-h-beck-1915

2-tymbark-szkola-1915

3-tymbark-szkola-i-rynek-1910

4-tymbark-rynek-i-szkola-1935

5-tymbark-nakl-s-pyrc-1935

Tymbark – Szkoła 

 Szkoła to temat naszego kolejnego spotkania z historią w wędrówce po Tymbarku z dawnych lat. Prezentowana  pierwsza pocztówka to nakład Henryka Becka z roku ok. 1915. Widok szkoły przy tymbarskim rynku w swym pierwotnym kształcie budynku w otoczeniu dawnej mieszkalnej zabudowy. Niezwykle cenna  pozycja w zbiorze ” tymbarskich ” starych.pocztówek. Zwraca uwagę na kolejnej już pocztówce Becka bardzo ciekawy,wręcz niespotykany sposób przedstawiania motywów. Fotografia nie jest jak widać specjalnie ustawiana – dzieci są tam gdzie chcą, wręcz „gapią” się na robiącego zdjęcie. Dzięki temu mamy  bardzo interesujący i szczegółowy dokument z epoki.

6-tymbark-szkola-oddzialvii-1932

7-ks-jozef-szewczyk-bronislawa-szewczyk-1932

8-czytelnia-t-s-l-tymbark-ok-1925

9-t-s-l-tymbark

10-gimnazjalista-1936

11-podziekowanie-pani-nauczycielce-1936

 Szkolna fotografia – Czytelnia T.S.L. Tymbark – Gimnazjalista 

 Grupowe szkolne zdjęcie pochodzi z roku szkolnego 1931/32 i jest zrobione na tle dobudowanej w latach 1927/28 części szkoły w Tymbarku. Centralnie w środku siedzi ksiądz Józef Szewczyk, a z jego lewej strony ( patrząc na zdjęcie z prawej ) to wielce zasłużona, szanowana i kochana tymbarska nauczycielka Pani Bronisława Szewczyk. Zdjęcie dziewcząt jest zrobione przy wejściu do wypożyczalni książek w Tymbarku ( patrz szyld ” T.S.L. w Tymbarku ” ) ok. 1925 roku.

Fotografia gimnazjalisty to obraz szkolnego przedwojennego uczniowskiego ubioru z lat 30-tych.

Kalendarzyk T S L 1936 

Kieszonkowy kalendarzyk Towarzystwa Szkoły Ludowej na rok 1936 to cenne źródło informacji o oświacie i szkolnictwie Drugiej Rzeczypospolitej.

Mówiąc o szkole z dawnych lat trzeba sięgnąć do księgozbioru, gdyż szkoła i nauka to przede wszystkim książki. Pominiemy kwestię lektur, bo to temat „rzeka” i zobaczmy dzisiaj tylko dawne szkolne podręczniki .”Kolekcja Prywatna Tymbark ” ma w zbiorach prawdziwe stare podręcznikowe unikaty zachowane w całkiem przyzwoitym stanie. Trzeba sobie zdać sprawę że szkolne książki były używane dawniej jak to się mówi  „z dzieci na dzieci ” i oczywiście z czasem ulegały całkowitemu zniszczeniu. I tak ” Botanika ” z roku 1884 pochodzi z tymbarskiego dworu ( podpis Wanda Turska) – została podarowana szkolnej koleżance i ocalała w Tymbarku do naszych czasów.” Wypisy Polskie” 1914 to pamiętny rok powstania i walk legionów Piłsudskiego. Mamy tu również polskojęzyczny podręcznik z czasów zaborów – „miłościwie nam panujący ” i Galicja. ” Będziem Polakami” – podręcznik do nauki języka polskiego o znamiennym tytule zaczerpniętym z naszego hymnu – uczył również historii i patriotyzmu. Uznawany ze względu na swą szatę graficzną, autorów i treść za najpiękniejszy podręcznik w historii.

Stare szkolne podręczniki  

Będziem Polakami

Pomimo upływu lat i wojennej zawieruchy szczęśliwie zachowały się do dziś książki pochodzące z tymbarskiej szkolnej czytelni i biblioteki.  Poniżej można zobaczyć oryginalne stare szkolne pieczęcie z Tymbarku odbite na kartach dawnych wydawnictw.

Stare książki z Tymbarku

Spotkanie VI – część pierwsza – cdn .

 OBJAŚNIENIA:

1) Kalendarzyk T.S. L. 1936 był drukowany w roku 1935 – roku śmierci Józefa Piłsudskiego – cenna pozycja w zbiorze kalendarzy z lat 1914 – 1939,

2) Prezentacja książek ogranicza się w dzisiejszym spotkaniu do przedstawienia niektórych tylko podręczników i sygnowanych  tymbarskimi pieczęciami dawnych wydawnictw. Przedstawiane książki i śpiewniki pochodzą z przedwojennego księgozbioru tymbarskiej nauczycielki i zostały podarowane do obecnego zbioru w latach 30-tych XX w

 MATERIAŁY:

1) Pocztówka „Tymbark – Szkoła” H. Beck ” Tymbark – wieloobrazkowa ” S. Pyrć – zbiór pocztówek historycznych – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

2) Fotografie – albumy,archiwum – ” Kolekcja Prywatna Tymbark ”

3) Podręczniki,książki,śpiewniki do 1939 – księgozbiór – „Kolekcja Prywatna Tymbark ”

98-spotkanie-vi

SPOTKANIE VI – część 1.

Przedstawione materiały mogą służyć wyłącznie celom poznawczym i edukacyjnym – chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie do celów komercyjnych jest niedopuszczalne. Kojarzenie zdarzeń i nazwisk do osób współcześnie żyjących jest nieuzasadnione.

 

Szanowni Czytelnicy Tymbark.in ” Kolekcja Prywatna Tymbark ” zaprasza do pasjonującej przygody z historią i do następnego spotkania !