Author: Irena Wilczek Sowa
Kościół parafialny w Tymbarku
Obecnie trwa remont wnętrza kościoła parafialnego w Tymbarku. Między innymi dzięki pracy magisterskiej ks.Damiana Kurka, napisanej na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawłą II w Krakowie Wydziale Teologicznym, sekcja w Tarnowie, pod tytułem „PARAFIA TYMBARK W LATACH 1918-1987 ” możemy poznać lepiej historię budowy i remontów naszego kościoła.
Tymbarski kościół parafialny
Sercem każdej parafii, jej centralnym ośrodkiem życia religijnego, jest kościół, czyli budynek poświęcony w obrzędzie liturgicznym przez biskupa. W kościele wspólnota ochrzczonych gromadzi się na słuchaniu Słowa Bożego, wspólnej i indywidualnej modlitwie oraz celebracji sakramentów, zwłaszcza Najświętszej Eucharystii. Bez kościoła parafialnego życie i funkcjonowanie parafii nie jest właściwe. Kościół parafialny gromadzi miejscową wspólnotę, która stanowi podstawową jednostkę Kościoła powszechnego. On skupia całe życie religijne parafii. Kościół parafialny – ośrodek kultu eucharystycznego – to mieszkanie Boga, widzialny znak łączności parafii z Kościołem i Jego Głową, miejsce prywatnej modlitwy. W nim cała parafia zbiera się, by oddać Bogu chwałę i zaznaczyć swą łączność z Chrystusem w Kościele.
Kościół murowany, pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny, jest drugim, a może trzecim kościołem parafii Tymbark. Nie wiemy tego na pewno, gdyż nigdzie nie można znaleźć dokumentów związanych z historią kościołów. O poprzednim wiemy jednak, że był to kościółek drewniany, zlokalizowany mniej więcej w miejscu obecnego, starego Domu Parafialnego. Wyglądem przypominał stary kościół w Dobrej, czy w Wilkowisku. Obok kościoła znajdował się cmentarz grzebalny, który istniał do roku 1878 (w tym roku założono nowy cmentarz, który stanowi część obecnego). Jako relikt tamtego cmentarza pozostała na dawnym miejscu tylko kaplica św. Krzyża, która stanowi grobowiec rodzinny Myszkowskich, byłych właścicieli dóbr tymbarskich.
O poprzednim kościele wiemy również i to, że na początku XIX wieku z niewyjaśnionych przyczyn spłonął doszczętnie. Kiedy dokładnie – nie wiadomo. Wraz z kościołem spłonęły wszelkie dokumenty, jakie się w nim znajdowały. Wiemy natomiast z całą pewnością, że proboszczem był wówczas ksiądz Andrzej Danek (od 30 stycznia 1803 roku do 31 grudnia 1831 r.). Zniszczenie kościoła przez pożar było wielką tragedią dla tymbarskiej parafii. Aby więc zapobiec podobnemu nieszczęściu w przyszłości, dzięki staraniom księdza Danka, przy całkowitej aprobacie społeczności parafialnej, postanowiono wybudować nowy, murowany kościół. Został on zlokalizowany na parceli nieco powyżej dawnego kościoła.
Nie wiemy, jak długo trwała budowa nowej świątyni. Wiadomym jest natomiast, że budowę tę zakończono w 1824 roku i w tym też roku mogli już parafianie tymbarscy uczestniczyć w nabożeństwach w niej odprawianych. Natomiast uroczystości związane z konsekracją nowej świątyni odbyły się dopiero 18 maja 1825 roku. Konsekracji dokonał ks. biskup Grzegorz Ziegler.
Warto w tym miejscu wspomnieć o tym, że bp Grzegorz Ziegler był pierwszym biskupem diecezji tynieckiej, erygowanej bullą Piusa VII z dnia 20 września 1821 roku, a od 1826 – tarnowskiej. Wprawdzie diecezja tarnowska zaistniała już nieco wcześniej, powołana mocą bulli papieża Piusa VI z dnia 13 marca 1786 roku, jednak na skutek wydarzeń politycznych została skasowana w 1807 roku. Dopiero po Kongresie Wiedeńskim z 1815 roku została utworzona diecezja tyniecka, zaś jej biskupem ordynariuszem został właśnie Grzegorz Tomasz Ziegler, niegdyś przeor z Tyńca. Pierwszą siedzibą nowopowstałej diecezji był również Tyniec. Do Tarnowa stolica diecezji przeniesiona została dopiero w roku 1826. Przed rokiem 1821, od 1808 parafia Tymbark należała do diecezji krakowskiej, a następnie (na skutek dalszych zmian politycznych) do Wikariatu Starosądeckiego (1810-1821). Warto również nadmienić, że z chwilą powstania nowej diecezji Tymbark był już siedzibą dekanatu, do którego należało 13 parafii z dwiema filiami o łącznej ilości 44 214 wiernych. Do dekanatu tymbarskiego w tym okresie należały również parafie Limanowa i Mszana Dolna.
Wróćmy jednak do samego kościoła jako świątyni parafii tymbarskiej. Należy uzmysłowić sobie, że nowo wybudowany budynek kościelny nie wyglądał tak, jakim widzimy go dzisiaj. Od czasu wybudowania do dnia dzisiejszego był szereg razy przebudowywany i odnawiany.
Dla przykładu:
– pokrycie dachu najpierw stanowiły gonty, później dachówka, a obecnie blacha miedziana;
– ogrodzenie – najpierw był to zwykły płot sztachetowy, następnie parkan murowany z kamienia i cegły, aż wreszcie takie, jakim widzimy je dzisiaj;
– w roku 1857 wzniesiono obecny hełm wieży;
– w roku 1877 zmieniono gonty na całej powierzchni dachu kościelnego;
– w roku 1896 dobudowano zakrystię ze skarbczykiem na piętrze (obecnie składzik kościelny), wieżyczkę na sygnaturkę oraz pokryto dach kościelny dachówkami;
– w roku 1898 zamontowano organy wykonane przez organomistrza Falla ze Szczyrzyca;
– w latach 1901-1908 budowano parkan murowany wokół kościoła;
– w roku 1925 wykonano w kościele pozorne sklepienie kolebkowe na gurtach spływających na płaskie filary przyścienne.
Lata 1962-1966 to gruntowne odnowienie kościoła z zewnątrz i wewnątrz.
Wszystkie te prace modernizacyjne, związane z przebudową i wystrojem tymbarskiej świątyni, które wpłynęły na jej zewnętrzny i wewnętrzny wygląd, świadczą o stałej trosce o Dom Boży. A wszystko to za sprawą oddanych księży pracujących w tymbarskiej parafii, szczególnie zaś sprawujących urząd proboszczów czy administratorów.
W latach 1916-1987 byli to księża:
– Józef Szewczyk – 3.07.1916-31.05.1935 – proboszcz;
– Andrzej Bogacz – 1.06.1935-14.12.1935 – administrator; 15.12.1935-19.03.1952 – proboszcz:
– Eugeniusz Piech – 20.03.1952-1.08.1952 – administrator,
– Józef Głodzik – 1.08.1952-8.12.1953 – proboszcz;
– Wincenty Świerczek – 8.12.1953-6.09.1955 – administrator;
– Teofil Świątek – 6.09.1955-5.05.1987 – proboszcz;
– Franciszek Chodór – 6.05.1987 – 24.05.1987 – administrator.
Wszyscy oni zasługują na wdzięczną pamięć parafian, gdyż wiele dobrego dla Tymbarku uczynili.
Warto jeszcze wspomnieć krótko o ważniejszych elementach wyposażenia tymbarskiego kościoła, z których większość to już zabytki kultury:
- ołtarz główny neobarokowy (koniec XIX i początek XX w.) z szeroką nastawą (retabulum) i posągami św. Kingi i bł. Salomei; w nastawie obrazy wymienne: św. Trójca – malowany przez Jana Stankiewicza w roku 1858 – oraz Narodzenie NMP – malowany przez Ferdynanda Olesińskiego w roku 1891;
- ołtarz boczny lewy – neobarokowy, z przełomu XIX/XX wieku z barokowym (z II poł. XVII w.) obrazem św. Anny Samotrzeć w sukience drewnianej;
- ołtarz boczny prawy z figurą Serca Jezusowego – zwieńczenie barokowe (II poł. XVII w.) z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej i rzeźbami św.Jana Chrzciciela i św. Rocha;
- chrzcielnica renesansowa, kamienna z 1541 roku;
- ambona neobarokowa (II poł. XIX w.) z obrazem Chrystusa Dobrego Pasterza (malowana przez Stanisława Fischera w 1936 roku);
- obrazy stacji Drogi Krzyżowej z 1883 roku;
- rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego (barokowo-ludowa, XVIII-XIX w.);
- organy zbudowane w 1898 roku;
- dzwony – późnogotycki „Urban”, odlany w 1536 roku, dwa odlane w 1957 r. oraz sygnaturka, według zapisów kroniki, z 1340 roku.
Historia spisana przez ks.Damiana kończy się na 1987 roku. Rok później, czyli w 1988 roku ówczesny proboszcz ks.Józef Leśniak rozpoczął generalny remont świątyni. Dokonano wymiany tynku wewnętrznego, instalacji elektrycznej, wentylacyjnej i centralnego ogrzewania, a także przemalowano wnętrze kościoła, zmieniono wystrój. Zmieniono pokrycie dachu na miedzianą blachę. W późniejszym okresie ks.Leśniak rozbudował kościół poprzez dobudowę naw bocznych. Następca, ks.Edward Nylec, przeprowadził remont sklepienia kościoła. W ubiegłym roku staraniem księdza proboszcza Jana Banacha całkowicie zmieniono ogrzewanie kościoła, a teraz trwa odnowienie wnętrza, ścian wewnętrznych kościoła.
IWS
zdjęcie wnętrza kościoła z września 2021, przed realizowanym obecnie remontem
Turniejowe Spotkanie Strzeleckie
Turniejowe Spotkanie Strzeleckie miało miejsce dnia 16.10.2021 na otwartej strzelnicy w Limanowej – Sowliny. Wzięli w nim udział m.in. uczniowie i wychowankowie Szkoły Podstawowej z Tymbarku oraz NSP z Piekiełka trenujący strzelanie sportowe z karabinku sportowego kbks przed pandemią. Niestety zajęcia te w obecnym czasie nie mogą się odbywać na zamkniętej strzelnicy LOK ze względu na przepisy „covidowe „.
Spotkanie to było taką małą rekompensatą za brak możliwości udziału w w/w treningach.
Uczestnicy rywalizowali w swoich kategoriach wiekowy oddając po 10 strzałów do tarczy z karabinku kbks na odległość 10m / siedem najlepszych strzałów liczonych do turnieju/. Rekreacyjnie rywalizowali między sobą oddając strzały z pozycji leżącej do tarczy biathlonowej umieszczonej w odległości 50 m.
Oto najlepsi strzelcy :
I kategoria – szkoła podstawowa kl. I- VI :
Eliza Gawlik – 55 pkt.
II kategoria – szkoła podstawowa klasy VII-VIII :
I miejsce Katarzyna Kasperska – 57 pkt. oraz Artur Kaim – 57pkt.
II miejsce Kinga Wawrzyniak – 39 pkt. oraz Wojciech Czyrnek – 40 pkt.
III kategoria – szkoły średnie :
I miejsce Oliwia Tobiasz – 62 pkt. oraz Kacper Chojnowski – 65 pkt.
II miejsce Urszula Czyrnek – 60 pkt. oraz Karol Kapturkiewicz – 55 pkt.
III miejsce Paulina Czamara – 49 pkt. oraz Maksymilian Klimek – 40 pkt.
IV kategoria OPEN / dorośli pracujący /
I miejsce Anna Kasperska – 63 pkt. oraz Kamil Śliwa – 66 pkt.
II miejsce Angelika Gawlik – 41 pkt. oraz Paweł Wiewiórski i Rafał Kasperski – 64 pkt.
III miejsce Ina Sicard – 20 pkt. / nowicjuszka w strzelectwie/ oraz Patryk Kaletka – 63 pkt.
Zwycięscy zostali nagrodzeni medalami oraz pamiątkowymi dyplomami.
Organizatorami spotkania był LOK Limanowa oraz UKS „ OGNIWO” z Piekiełka.
Dziękuję bardzo członkom Zarządu LOK Limanowa za czuwanie nad bezpieczeństwem podczas strzelania oraz p. Annie i Rafałowi Kasperskim za pomoc w organizacji spotkania.
Barbara Janczy
Trwają remonty dróg gminnych
Trwają remonty dróg gminnych, w Tymbarku i w Podłopieniu. Remont drogi Kowalówka w Podłopieniu polega na wykonaniu nowej nawierzchni asfaltowej na długości ok. 530 m i szer. 4-5 m (od drogi powiatowej do skrzyżowania drogi Kowalówka z drogą Zagonie). W ramach zadania wybudowane zostaną także nowe korytka odwadniające wraz z wymianą przepustu na zjazdach oraz wymieniona bariera energochłonna.
Remont drogi Targowej w Tymbarku polega z kolei na wykonaniu nowej nawierzchni betonowej, na już obecnie istniejącej, na dł. ok. 170 m (od drogi powiatowej) i szer. 4-4,5m. W ramach zadnia wykonane zostanie odwodnienie liniowe oraz udrożnione korytka, wykonany zostanie także chodnika wzdłuż drogi wraz z odcinkowym montażem barierek.
Informacja/zdjęcia: UG Tymbark
Tymbark na drugim miejscu w kraju, a na pierwszym w Małopolsce w Sportowym Turnieju Miast i Gmin 2021!
Gmina Tymbark w Europejskim Tygodniu Sportu dla Wszystkich – XXVII Sportowym Turnieju Miast i Gmin 2021 w grupie od 5 do 7,5 tys. mieszkańców zajęła drugie miejsce w kraju, a pierwsze miejsce w województwie małopolskim .
Na sukces gminy w Sportowym Turnieju Miast i Gmin zapracowała liczna grupa nauczycieli i wychowawców szkół i przedszkoli, animatorów sportu oraz działaczy organizacji proobronnej Strzelec.
Koordynatorem gminnym turnieju już po raz kolejny była Pani Barbara Janczy, nauczyciel wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej w Tymbarku, działacz społeczny.
Wszystkim osobom, które przyczyniły się do sukcesu naszej gminy w rywalizacji sportowej ogólnopolskiego turnieju, składam serdeczne podziękowanie – podkreśla Paweł Ptaszek, wójt gminy Tymbark.
Informacja: UG Tymbark
![](https://tymbark.in/wp-content/uploads/2021/09/2021-09-25-12.32.10.jpg)
Rodzinny Turniej Tenisa Stołowego – wrzesień 2021, zorganizowany w ramach turnieju (po lewej stronie stoi Pani Barbara Janczy, koordynator gminny Turnieju)
zdjęcie: IWS
W PCK-u, podobnie jak ponad 30 lat temu
W tym tygodniu (do piątku), w związku z trwającymi pracami w kościele, w PCK-u prowadzone jest nabożeństwo różańcowe (o 17-tej), a po nim sprawowana jest wieczorna Eucharystia (poranne Msze święte są bocznej nawie adoracyjnej kościoła).
Podobnie wykorzystano salę w PCK-u podczas ostatniego generalnego remontu tymbarskiego kościoła, jaki miał miejsce pod koniec lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku.
IWS
Strzelcy wzięli udział w rajdzie pamięci żołnierzy Armii Krajowej w Beskidzie Sądeckim
Grupa tymbarskich Strzelców w dniach 16 -17 października 2021 roku uczestniczyła w rajdzie pamięci żołnierzy Armii Krajowej w Beskidzie Sądeckim, którego bazą było Schronisko PTTK na Przehybie. Organizacja tego patriotyczno – turystycznego przedsięwzięcia była możliwa dzięki finansowemu wsparciu Gminnej Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii w Tymbarku, której młodzież składa serdeczne podziękowania.
Wśród uczestników rajdu była sekcyjna ZS Wiktoria Filus, dowódca drużyny w Jednostce Strzeleckiej nr 2007 im. kpt. Tadeusza Paolone ZS „Strzelec” OSW w Tymbarku, trenująca sztuki walki Oyama Karate w miejscowości Miechów.
-Swoją przygodę z karate rozpoczęłam w 2013 roku. Posiadam stopień 1 kyu (brązowy pas z czarnym pagonem) i powoli przygotowuję się do egzaminu mistrzowskiego na czarny pas (sensei) – mówi Wiktoria.
W okresie ośmiu lat treningu na swoim koncie ma już wiele sukcesów sportowych. Jest Mistrzynią Polski w zawodach w Radomiu w roku 2019 oraz zajęła wysokie czwarte miejsce w Pucharze Europy w Zielonej Górze. Jej pasją jest wojsko, gdzie pierwszym etapem jest klasa o profilu wojskowym w tymbarskim Zespole Szkół im. KEN.
Robert Nowak