Z Bożej Apteki

Tasznik pospolity– ( to jedna z wielu z tego gatunku, ta opisywana jest najbogatsza w składniki odżywcze dla ludzi), roślinka ta pochodzi z rodziny kapustowatych, często uważana za chwast, ma jednak wiele właściwości leczniczych. Łodyga tej rośliny wyrasta z charakterystycznej rozetki liściowej, na której pojawiają się niewielkie kwiatuszki z reguły białego koloru (podobne do kwiatów, tobołka pospolitego), może mieć do 40 cm wysokości, kwitnie od wiosny  do wczesnej jesieni. Do celów leczniczych wykorzystuje się korzeń oraz części zielone, z których można robić susz, płynne wyciągi, w tym: maceraty, soki, nalewki czy maści na okłady. Roślina bogata w kwas cytrynowy oraz wiele witamin. Działa ochronnie na wątrobę, obniża ciśnienie, wzmacnia serce. Ziele to ma też działanie hamujące krwawienie z dziąseł i nosa, pomocne w zapaleniu pęcherza, nerek oraz problemów wrzodowych. Zewnętrznie stosowana przy odleżynach, żylakach i hemoroidach.

 

Glistnik jaskółcze ziele – to kolejna roślina z tych trujących i leczniczych zarazem, dlatego należy ją stosować ostrożnie, inna nazwa to krwawe ziele lub złoty korzeń, jest bogata w związki korzystnie oddziaływujące na organizm ludzki, jest byliną dosyć trwałą, wyrasta do 100 cm, kwitnie od kwietnia do września, drugi człon nazwy wziął się z długoletnich obserwacji w czasach minionych – kwitnie od przylotu do odlotu jaskółek, legenda mówi, że roślinka ta wyrosła z krwi węża wypędzonego z raju i od tego czasu stanowi podstawowy pokarm diabła. Ma lekko żółto – zielone pierzaste liście z sinym nalotem od spodu, charakterystyczne dla całej rośliny jest ciemno-pomarańczowy sok wyciekający z każdego uszkodzonego miejsca. Spotykany w całym kraju, najlepiej rośnie w miejscach wilgotnych na glebach próchnicznych. Do celów leczniczych wykorzystywany korzeń i cała cześć nadziemna. Działa oczyszczająco na wątrobę, przez co wpływa korzystnie na oczy, dnę moczanową, wysypki i wypryski skórne, ma działanie antyrakowe, antybólowe, wpływa korzystnie na działanie trzustki, nerek, działa też kojąco w w depresjach. Roślina odpowiednio stosowana hamuje zakażenia, działa krwiotwórczo, obniża ciśnienie krwi, jest wyjątkowo pomocna w dolegliwościach kobiecych. Świeży sok z powodzeniem stosowany jest na dolegliwości skórne: kurzajki i brodawki. Poleca się zrobienie zakwasu z tego ziela, wykonany w ten sposób koncentrat jest „eliksirem zdrowia”.      

 

Knieć błotna – jest to stosunkowo trwała bylina z rodziny jaskrowatych zwana u nas popularnie kaczeńcem lub kaczyńcem, rośnie na podmokłym terenie, w takich warunkach występuje w całym kraju. Kwitnie marzec – czerwiec, generalnie jest rośliną trującą mającą równocześnie lecznicze właściwości, dlatego przy stosowaniu zalecana szczególna ostrożność (pierwsza z opisywanych tutaj roślin trujących o leczniczych właściwościach). Zebrane młode liście mają zastosowanie w leczeniu wątroby, pęcherzyka żółciowego, ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne. Łagodzi i przyspiesza gojenie ran, pomaga przy potówkach i egzemach.

Stokrotka pospolita – roślinka ta jest nie tylko ozdobą wiosennych ogrodów i łąk, ale też cennym ziołem. Jest rośliną wieloletnią, jej odmiany botaniczne bywają jednoroczne, ale my zajmiemy się tą naszą stokrotką dziko rosnącą. Roślina ta była od niepamiętnych czasów traktowana, jako symbol niewinności i była poświęcona Matce Bożej. Stokrotka pospolita rośnie praktycznie wszędzie, najobficiej kwitnie od marca do końca maja, później też nawet do jesieni, ale dużo słabiej. Zastosowanie w ziołolecznictwie mają pąki, kwiaty i liście. Roślina ta jest wyjątkowo pożyteczna między innymi w leczeniu górnych dróg oddechowych, zalecana w zapaleniu oskrzeli, działa bakteriobójczo i przeciwzapalnie. Ma korzystne działanie na pracę wątroby, działa leczniczo w przypadku zapalenia dróg żółciowych, chroni przed nowotworami. Napary i wyciągi alkoholowe stosowane są na trudno gojące rany. Stosowana w kosmetyce, wpływa na zdrową cerę, stosowana w zapaleniach skóry, wpływa korzystnie w przypadku przebarwień, rozjaśnia piegi, wyjątkowo pomocna przy dolegliwościach kobiecych.  

Mniszek lekarski – niektórzy nazywają go dmuchawcem inni jaszcze majem ( błędnym określeniem jest mlecz – jest to zupełnie inna roślina), rośnie w kwietniu – maju. Roślina ta należy do astrowatych. Rośnie praktycznie wszędzie, niektóre łąki w okresie kwitnienia są całe żółte, bywa z tego powodu uciążliwy jednak jego ogólne wartości dla organizmu są tak cenne, ze powinniśmy ta uciążliwość cenić. Do celów leczniczych używamy: korzeń, liście łodygi i kwiaty. Można z niego robić: napary, nalewki, syropy, wina i maści, stosuje się go wewnętrznie i zewnętrznie. Wewnętrznie zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, przez co wzmacnia apetyt, pomocny w zwalczaniu nadmiaru cholesterolu i miażdżycy, poprawia krążenie, obniża poziom glukozy we krwi w początkowym okresie cukrzycy, korzeń mniszka odpowiednio przyrządzony jest podobno skuteczniejszy w przypadku raka niż chemioterapia, pomocny w nadciśnieniu i odchudzaniu, działa kojąco na wątrobę, pomocny w infekcjach dróg moczowych, przeciwdziała wrzodom żołądka i niedokrwistości.. Roślina ta jest przodkiem dzisiejszej sałaty, liście doskonale się do tego nadają, starsze mogą być lekko gorzkie, jest na to jednak skuteczny sposób, należy je zalać lekko słoną woda i pozostawić pod przykryciem na kilka godzin, po tym czasie posiekać do tego trochę śmietany i palce lizać. Popularny jest syrop z mniszka. Zewnętrznie już w siódmym wieku (z tego okresu pochodzą najwcześniejsze zapiski o takim właśnie zastosowaniu) używano mleczko z dobrym skutkiem na kurzajki i brodawki, a rozrzedzone do przemywania oczu i przebarwień na twarzy, chroni skórę przed promieniami słonecznymi i wpływa odmładzająco na cerę.

Rzeżucha łąkowa – roślina z rodziny kapustowatych, kwitnie kwiecień – czerwiec, porasta wilgotne łąki, ale nie tylko, kwiaty w zasadzie bladoliliowe, lecz mogą być też białe, roślina miododajna. W medycynie ludowej stosowana, jako środek rozkurczowy, przeciwgorączkowy i moczopędny. Posiada charakterystyczny smak, można ja zjadać na surowo w postaci sałatek lub stosować, jako przyprawę, doskonale zastępuje szczypiorek i natkę pietruszki. Roślina ma działanie przeciw bakteryjne i antywirusowe, regeneruje i wzmacnia organizm. Usuwa toksyny, ma działanie oczyszczające, wspomaga układ odpornościowy, wpływa na poprawę samopoczucia, przeciwdziała nadwadze. Wyciśnięty sok ma zastosowanie w nadciśnieniu, grypie, katarach i chorobie tarczycy. Znajduje zastosowanie w w kosmetyce, jako środek rozjaśniający, pobudza wzrost włosów. Okłady z roztartej rośliny używa się przy reumatyzmie, stosuje się też łagodząco przy poparzeniach i nerwobólach. Ciekawą zdolnością tej rośliny jest rozmnażanie wegetatywne przez liście, jeśli listki przylegają do wilgotnej ziemi tworzą się ukorzeniające się pączki przybyszowe.     

Jasnota purpurowa – (nie mylić z bluszczykiem kurdybankiem – najłatwiej rozróżnić po przecięciu łodygi w poprzek – jasnota ma kształt prostokąta), nazywana też bywa głuchą pokrzywą, podobne listki, a nie parzą. Kwitnie od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Jest uważana za naturalną aspirynę, pomaga przy bólach głowy, ułatwia trawienie, ma działanie przeciwbakteryjne i przeciwbólowe, roślina rozkurczowa zalecana szczególnie dla kobiet, działa przeciw migrenowo. W stanie świeżym używana do zup, sałatek i zapiekanek. Roślina bogata w naturalny azot, wyjątkowo miododajna, a suszone kwiaty służą do odstraszania moli. Ciekawostką jest, że w rozmnażaniu tej roślinki pomagają mrówki przenosząc nasionka.

Bluszczyk kurdybanek – (obłożnik, bluszcz ziemny), kwitnie od kwietnia do czerwca, cała roślinka wydaje korzenny aromat, był ulubionym ziołem słynnej benedyktynki św. Hildegardy z Bingen, określany bywa bombą leczniczą, a w dawnych czasach nazywany był rośliną żołnierzy dzięki wzmacniającym i uodparniającym właściwościom. Zawiera lotne olejki eteryczne ułatwiające odkrztuszanie, poprawia trawienie, wzmacnia błony śluzowe, pomaga przy zatokach, przy katarze, poprawia apetyt, wzmacnia serce, łagodzi stres, pomocny przy problemach trądzikowych i kamicy, hamuje odkładaniu kamieni żółciowych, pomocny w stanach zapalnych woreczka żółciowego. Pomaga osunąć ołów z organizmu – zalecany mechanikom samochodowym, ma też działanie moczopędne. Stosowany jako przyprawa, można używać do sałatek, zup, całkiem smaczny na surowo.

PS. Z poszczególnymi odcinkami „Z Bożej Apteki” można  się zapoznać korzystając z zakładki w menu  (u góry ekranu) „Z Bożej Apteki” 

 

Otwieramy nową apteką w Tymbarku. Będzie to „Boża Apteka”!

Rozpoczynamy cykl  artykułów, w których będziemy przedstawiać rośliny, które wyłącznie są rodzimymi  i rosną na dziko. Przekonamy się ile ich jest, i jak bogata jest, otaczająca nas, flora w składniki tak potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania naszych organizmów, a w przypadku choroby czy chwilowych niedomagań, pomagających wrócić do zdrowia. Oczywiście zastosowanie poszczególnych ziół zostanie tylko zasygnalizowane, więcej informacji można znaleźć w różnych poradnikach.

Aż dziw bierze, że człowiek odszedł od tego co nam Stwórca ofiarował… i to za darmo!

Cykl ten będę przygotować przy współpracy ze znawcami tematu. A tak dokładnie „Boża Apteka” będzie działać dzięki nim! Serdecznie zapraszam wszystkich do współpracy, do nasyłania zdjęć  ziół wraz z informacją, w jaki sposób możemy je wykorzystać. 

Bożą Aptekę uważam za otwartą! Czynna całą dobę, we wszystkie dni tygodnia!

Irena Wilczek-Sowa

Podbiał to powszechnie występująca  roślina stosowana jest od wieków w medycynie ludowej.   Kwitnie marzec, kwiecień. 

Nie jest rośliną zbyt okazałą – osiąga maksymalnie ok. 30 cm wysokości, ma drobną łodygę, żółte kwiatostany i dość duże charakterystyczne liście. To właśnie głównie liście stosuje się w ziołolecznictwie, bo zawierają wiele cennych składników.  W celach leczniczych wykorzystuje się młode liście bez ogonka, a czasem również koszyczki podbiału – jedne i drugie trzeba dobrze wysuszyć, by nie wdała się w nie wilgoć. Ponieważ jest rośliną kwitnącą bardzo wcześnie, trzeba zwrócić uwagę, by zebrać go w odpowiednim czasie. 

Wskazania do stosowania podbiału pospolitego obejmują przede wszystkim zapalenia górnych dróg oddechowych,takich jak mokry kaszel z zalegająca wydzieliną, przewlekły suchy kaszel, ból gardła, czy zapalenie krtani.  Kwiatów podbiału można też użyć do kąpieli – wtedy poza złagodzeniem stanów zapalnych skóry, uzyskamy dodatkowy efekt – wyciszający i relaksujący.

Podbiał nie jest wysoki, ale ma silnie rozwinięty system kłączowy, sięgający do głębokości nawet 60 cm, jest trwałym, mało wybrednym, chwastem (nie stoi to w sprzeczności z jego walorami), gdyż rośnie w zasadzie tylko na glebach gliniastych. 

Tej rośliny przedstawiać nie trzeba, nie dość, że piękna to jeszcze jadalna od korzenia po płatki kwiatów! Różnorakie właściwości zdrowotne, a krzyżówki botaniczne zdobią nasze ogrody. 

Pierwiosnek lekarski to niewielka, zazwyczaj 30-centymetrowa, bylina o żółtych kwiatach. Drobna, wyglądająca na delikatną, a jednak potrafi zdziałać wiele dobrego. W pierwiosnku lekarskim najwięcej leczniczych substancji znajduje się w jego korzeniu i kwiatach, mniej w liściach oraz łodydze. Zawarte w nim związki chemiczne działają przeciwzapalnie, przeciwwirusowo!, przeciwgrzybicznie oraz napotnie. Łagodzą kaszel, ułatwiają odkrztuszanie, pomagają wyleczyć zapalenie gardła, krtani, oskrzeli.  Naparami z pierwiosnka przed laty leczono gruźlicę i zapalenie płuc. Pierwiosnek lekarski wykazuje właściwości moczopędne. Z tego powodu stosowany jest w przypadku odtruwania organizmu.

Napar z tej rośliny uspokaja, ułatwia zasypianie i zapewnia zdrowy sen. Napar to też sposób na ból. Działa też rozkurczowo.  Okłady z wyciągiem z pierwiosnka wspomagają gojenie się ran, zmniejszają obrzęki.